{"id":13,"date":"2022-06-07T11:45:18","date_gmt":"2022-06-07T09:45:18","guid":{"rendered":"https:\/\/magistermelisa.pl\/?p=13"},"modified":"2023-03-18T21:00:02","modified_gmt":"2023-03-18T20:00:02","slug":"opalanie-i-leki-dlaczego-to-jest-ryzykowne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magistermelisa.pl\/?p=13","title":{"rendered":"Opalanie i leki. Dlaczego to jest ryzykowne?"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego nasza sk\u00f3ra reaguje inaczej na s\u0142o\u0144ce gdy bierzemy leki?<\/h2>\n\n\n\n<p>S\u0105 dwa zjawiska odpowiedzialne za t\u0105 sytuacj\u0119, zwan\u0105 fotowra\u017cliwo\u015bci\u0105 &#8211; fototoksyczno\u015b\u0107 i fotoalergia. Zaraz Wam wyt\u0142umacz\u0119 o co chodzi. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fototoksyczno\u015b\u0107<\/strong> pojawia si\u0119 wtedy, gdy leki, kt\u00f3re przyjmujemy, poch\u0142aniaj\u0105 promieniowanie UVA, w mniejszym stopniu UVB. Powstaj\u0105 wtedy zwi\u0105zki bezpo\u015brednio uszkadzaj\u0105ce kom\u00f3rki sk\u00f3ry. Pojawia si\u0119 stan zapalny, objawiaj\u0105cy si\u0119 najcz\u0119\u015bciej jako oparzenie s\u0142oneczne obszaru, na kt\u00f3ry pada\u0142o \u015bwiat\u0142o. Efekt ten mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 ju\u017c po minutach do kilku godzin po ekspozycji.  <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fotoalergia <\/strong>wyst\u0119puje rzadziej od fototoksyczno\u015bci, i pojawia si\u0119 nawet po kilku dniach od ekspozycji na s\u0142o\u0144ce. R\u00f3\u017cnica polega na mechanizmie reakcji &#8211; w przypadku reakcji fotoalergicznej, padaj\u0105ce na sk\u00f3r\u0119 \u015bwiat\u0142o powoduje zmian\u0119 struktury leku, w wyniku tej reakcji powstaje antygen.  Jest on rozpoznawany jako obca substancja. Organizm reaguje na niego alergi\u0105.  Nie ogranicza si\u0119 ona tylko do obszaru, kt\u00f3ry by\u0142 na\u015bwietlany. Jej objawy mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 po mniejszych dawkach leku ni\u017c fototoksyczno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku obu tych reakcji nie ma znaczenia droga podania leku- mog\u0105 one wyst\u0105pi\u0107 po tabletkach, czopkach, zastrzyku czy posmarowaniu si\u0119 ma\u015bci\u0105 lub kremem. Mog\u0105 one pojawi\u0107 si\u0119 raz i nigdy wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0107. Nie wyst\u0105pi\u0105 one te\u017c u wszystkich pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych dany lek. R\u00f3\u017cne mo\u017ce by\u0107 te\u017c nasilenie objaw\u00f3w &#8211; od delikatnej wysypki po rozleg\u0142e oparzenie s\u0142oneczne. Zale\u017cy to od naszej w\u0142asnej wra\u017cliwo\u015bci, czasu ekspozycji na s\u0142o\u0144ce i wielko\u015bci opalanego obszaru, typu leku i jego dawki.  <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jakie s\u0105 objawy fotoalergii i fototoksyczno\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsze objawy w obu przypadkach przypominaj\u0105 zwyk\u0142e oparzenie s\u0142oneczne (pami\u0119tamy o r\u00f3\u017cnicy w czasie wyst\u0105pienia i zasi\u0119gu):<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>zaczerwienienie;<\/li>\n\n\n\n<li>wysypka;<\/li>\n\n\n\n<li>p\u0119cherze na sk\u00f3rze;<\/li>\n\n\n\n<li>sw\u0119dzenie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p> W dalszej perspektywie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 powa\u017cniejsze skutki, takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>oparzenie sk\u00f3ry i oczu;<\/li>\n\n\n\n<li>rak sk\u00f3ry;<\/li>\n\n\n\n<li>przedwczesne starzenie si\u0119 sk\u00f3ry;<\/li>\n\n\n\n<li>katarakta;<\/li>\n\n\n\n<li>spadek odporno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n<li>zniszczenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czy leki wp\u0142ywaj\u0105 tylko na reakcj\u0119 sk\u00f3ry?<\/h2>\n\n\n\n<p>Niestety, nie. Niekt\u00f3re leki b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza\u0107 nasz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na upa\u0142, przez co b\u0119dziemy bardziej podatni na wyst\u0105pienie udaru cieplnego, czy odwodnienia.  Najbardziej wra\u017cliwi b\u0119d\u0105 seniorzy, kt\u00f3rzy bior\u0105 du\u017co lek\u00f3w. Dlatego tak wa\u017cne jest w tej grupie wiekowej, aby unika\u0107 d\u0142ugiego przebywania na s\u0142o\u0144cu i pilnowa\u0107 odpowiedniego nawodnienia organizmu. Temu tematowi po\u015bwi\u0119c\u0119 osobny wpis. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przy przyjmowaniu jakich lek\u00f3w musimy uwa\u017ca\u0107? <\/h2>\n\n\n\n<p>Niestety lista lek\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 fotowra\u017cliwo\u015b\u0107\/ zwi\u0119kszon\u0105 podatno\u015b\u0107 na upa\u0142 nie jest zamkni\u0119ta. FDA opublikowa\u0142a list\u0119 substancji zwi\u0119kszaj\u0105cych wra\u017cliwo\u015b\u0107 na promieniowanie UV w 1990 roku. Znajduje si\u0119 w niej zastrze\u017cenie, \u017ce nawet je\u015bli bierzemy lek z wymienionej na li\u015bcie klasy, ale nie jest on wymieniony, to nale\u017cy i tak zachowa\u0107 wzmo\u017con\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107. Ostrze\u017cenia przed ekspozycj\u0105 na s\u0142o\u0144ce w czasie brania leku mog\u0105 nie by\u0107 wymienione w ulotce.  Pami\u0119tajmy, \u017ce s\u0105 to cz\u0119sto do\u015b\u0107 niespodziewane reakcje. Nie wyst\u0119puj\u0105 u ka\u017cdej osoby przyjmuj\u0105cej lek. Nawet, je\u015bli wyst\u0105pi\u0105, to mo\u017ce si\u0119 to zdarzy\u0107 raz i nigdy nie powt\u00f3rzy\u0107. Nasilenie reakcji te\u017c b\u0119dzie inne u r\u00f3\u017cnych os\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>W kwestii lek\u00f3w d\u0142ugo stosowanych i dobrze znanych, lista jest d\u0142uga, ale wymieni\u0119 te najpopularniejsze:<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>hormonalne \u015brodki antykoncepcyjne, estrogeny, leki stosowane w hormonalnej terapii zast\u0119pczej;<\/li>\n\n\n\n<li>niesteroidowe leki przeciwzapalne (ketoprofen, ibuprofen, flurbiprofen, diklofenak, naproksen, piroksykam, kwas acetylosalicylowy);<\/li>\n\n\n\n<li>antybiotyki\/ leki przeciwbakteryjne (ko-trimoksazol &#8211; Biseptol, Bactrim, cyprofloksacyna, lewofloksacyna, ofloksacyna, norfloksacyna, tetracyklina, doksycyklina, gentamycyna);<\/li>\n\n\n\n<li>leki przeciwalergiczne- uwaga na preparaty z\u0142o\u017cone stosowane w przezi\u0119bieniu- (hydroksyzyna, klemastyna, dimenhydrynat, feniramina, terfenadyna);<\/li>\n\n\n\n<li>sulfonamidy (acetazolamid, sulfasalazyna)<\/li>\n\n\n\n<li>pochodne sulfonylomocznika- stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 (glipizyd)<\/li>\n\n\n\n<li>leki moczop\u0119dne (hydrochlorotiazyd, indapamid, furosemid, chlortalidon, spironolakton, amilorid)<\/li>\n\n\n\n<li>tr\u00f3jcykliczne leki przeciwdepresyjne (amitryptylina, doksepina, imipramina, nortryptylina)<\/li>\n\n\n\n<li>inne leki przeciwdepresyjne (sertralina, citalopram, escitalopram, venlafaksyna, paroksetyna, fluoksetyna);<\/li>\n\n\n\n<li>przeciwpsychotyczne (olanzapina, aripiprazol);<\/li>\n\n\n\n<li>antyarytmiczne (amiodaron);<\/li>\n\n\n\n<li>przeciwnadci\u015bnieniowe (kaptopril, enalapril,lisinopril, ramipril diltiazem, labetalol,metoprolol, propranolol, nifedypina, walsartan, metyldopa);<\/li>\n\n\n\n<li>lek stosowany m.in. w \u0142uszczycy, reumatoidalnym zapaleniu staw\u00f3w &#8211; metotreksat;<\/li>\n\n\n\n<li>leki obni\u017caj\u0105ce poziom lipid\u00f3w we krwi &#8211; statyny (simwastatyna, atorwastatyna), fibraty (fenofibrat)<\/li>\n\n\n\n<li>leki stosowane w leczeniu tr\u0105dziku- tretynoina;<\/li>\n\n\n\n<li>preparaty zio\u0142owe- sztandarowy tutaj jest dziurawiec.<br><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak zapobiega\u0107 wyst\u0105pieniu reakcjom fotowra\u017cliwo\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zacznijmy od tego, \u017ce zdrowe opalanie si\u0119 nie istnieje, nawet dla os\u00f3b nieprzyjmuj\u0105cych lek\u00f3w. Post\u0119powanie tutaj jest niestety jedno- nale\u017cy chroni\u0107 si\u0119 przed promieniowaniem s\u0142onecznym, szczeg\u00f3lnie w godzinach od 10 do 16.  Wa\u017cne jest u\u017cywanie nakry\u0107 g\u0142owy i okular\u00f3w przeciws\u0142onecznych chroni\u0105cych przed promieniowaniem UVA i UVB w 99-100%, a tak\u017ce lu\u017anych, przewiewnych ubra\u0144, je\u015bli to mo\u017cliwe, z d\u0142ugim r\u0119kawem.  Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nawet, gdy przebywamy w cieniu, szczeg\u00f3lnie w pobli\u017cu zbiornik\u00f3w wodnych, piasku, promieniowanie ultrafioletowe w dalszym ci\u0105gu oddzia\u0142uje na nasz\u0105 sk\u00f3r\u0119. Dlatego zawsze, gdy wychodzimy na zewn\u0105trz, u\u017cywajmy filtr\u00f3w przeciws\u0142onecznych, minimalny faktor kremu to 30 przeciw promieniowaniu UVB i cztery gwiazdki UVA, przy czym, im wy\u017cej tym lepiej. Pami\u0119tajmy o regularnym ponownym nak\u0142adaniu filtr\u00f3w po k\u0105pieli, gdy si\u0119 spocimy lub je zetrzemy, np. r\u0119cznikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzymajcie si\u0119 ciep\u0142o \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/btn\/buycoffeeto-btn-primary.svg\" alt=\"\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Je\u015bli podobaj\u0105 si\u0119 Tobie tworzone przeze mnie tre\u015bci, <a href=\"http:\/\/buycoffee.to\/magistermelisa\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"postaw mi kaw\u0119 :)\">postaw mi kaw\u0119 \ud83d\ude42<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p> Pi\u015bmiennictwo:<\/p>\n\n\n\n<ol>\n<li>J.I Levine, Medications thatIncrease Sensitivity to light: A 1990 Listing<\/li>\n\n\n\n<li>Kowalska, J. Rok, J.Rzepka, Z.; Wrze\u015bniok, D. Drug-Induced Photosensitivity\u2014From Light and Chemistry to Biological Reactions and Clinical Symptoms.Pharmaceuticals 2021, 14, 723.<\/li>\n\n\n\n<li>Strona NHS UK, Sunscreen and sun safety.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dlaczego nasza sk\u00f3ra reaguje inaczej na s\u0142o\u0144ce gdy bierzemy leki? S\u0105 dwa zjawiska odpowiedzialne za t\u0105 sytuacj\u0119, zwan\u0105 fotowra\u017cliwo\u015bci\u0105 &#8211; fototoksyczno\u015b\u0107 i fotoalergia. Zaraz Wam wyt\u0142umacz\u0119 o co chodzi. Fototoksyczno\u015b\u0107 pojawia si\u0119 wtedy, gdy leki, kt\u00f3re przyjmujemy, poch\u0142aniaj\u0105 promieniowanie UVA, w mniejszym stopniu UVB. Powstaj\u0105 wtedy zwi\u0105zki bezpo\u015brednio uszkadzaj\u0105ce kom\u00f3rki sk\u00f3ry. Pojawia si\u0119 stan zapalny, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,11,4,12,13,7,18,10,9,6,8],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13"}],"collection":[{"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100,"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13\/revisions\/100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magistermelisa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}